Trong TP.HCM mới có hai chặng tàu cao tốc người dân hay hỏi: chặng trên sông từ khu bến Bạch Đằng ở trung tâm cũ xuống Vũng Tàu, và chặng biển từ Vũng Tàu ra đặc khu Côn Đảo. Ngoài ra còn tàu ra Côn Đảo từ cảng Trần Đề (Sóc Trăng cũ, nay thuộc TP Cần Thơ) và chuyến bay từ Tân Sơn Nhất ra sân bay Côn Đảo. Tàu sông Sài Gòn – Vũng Tàu từng tạm ngưng rồi chạy lại nhiều lần, nên luôn kiểm lịch của đơn vị khai thác trước khi lên kế hoạch.
Tàu tránh được kẹt đường bộ và cho bạn một góc nhìn khác về thành phố sông biển, nhưng phụ thuộc thời tiết, con nước và lịch khai thác. Bài này nói cách chọn bến, đọc lịch, chuẩn bị cho chặng biển dài và khi nào nên đổi sang máy bay. Giờ tàu, giá vé, tên hãng không ghi ở đây vì thay đổi theo mùa; thông tin đó lấy từ đơn vị khai thác và cảng vụ.
Chặng sông: từ trung tâm cũ xuống Vũng Tàu
Tàu cao tốc đi Vũng Tàu thường xuất phát ở khu bến Bạch Đằng, ven sông Sài Gòn trong vùng Quận 1 cũ. Tàu chạy xuôi sông Sài Gòn, qua khu Nhà Bè, theo các luồng sông ra cửa biển rồi vào Vũng Tàu. Hành trình đi qua cảnh hai bờ thay đổi nhanh: cao ốc trung tâm, cảng và kho bãi, rồi rừng ngập mặn Cần Giờ và mặt nước rộng của vịnh Gành Rái.
Ưu điểm lớn nhất là thời gian ổn định hơn đường bộ vào ngày cao điểm. Nhược điểm là tuyến phụ thuộc lịch khai thác: có giai đoạn chạy nhiều chuyến, có giai đoạn tạm ngưng vì hiệu quả kinh doanh hoặc sửa chữa tàu, bến. Thời tiết xấu, sóng lớn ở đoạn cửa biển cũng có thể làm huỷ chuyến.
Ngoài tàu cao tốc từ trung tâm, còn có phà biển nối xã Cần Giờ với Vũng Tàu qua vịnh Gành Rái, phù hợp với người đi ô tô, xe máy từ phía nam thành phố. Chuyện đi phà chi tiết, bến ở đâu trong Cần Giờ, thuộc trang riêng về Cần Giờ; ở đây chỉ nhắc để bạn biết có một lựa chọn vượt biển ngắn thay cho vòng đường bộ qua Đồng Nai.
Ra Côn Đảo: ba cách và khác nhau ở đâu
Côn Đảo là đặc khu của TP.HCM mới, cách đất liền khá xa ngoài biển Đông. Có ba cách ra đảo, mỗi cách hợp với một kiểu chuyến đi:
| Cách đi | Điểm xuất phát | Hợp với | Điểm yếu |
|---|---|---|---|
| Tàu cao tốc từ Vũng Tàu | Cảng khách ở Vũng Tàu | Người ở TP.HCM mới, muốn đi bằng đường biển, mang theo nhiều hành lý | Hành trình dài, dễ say sóng, dễ huỷ chuyến khi biển động |
| Tàu từ Trần Đề | Cảng Trần Đề, Sóc Trăng cũ (nay TP Cần Thơ) | Người ở miền Tây hoặc kết hợp chuyến đi miền Tây | Xa nội đô, phải tính thêm đường bộ xuống miền Tây |
| Máy bay | Tân Sơn Nhất và một số sân bay khác | Người ít thời gian, người say sóng, người lớn tuổi | Máy bay nhỏ, giới hạn hành lý chặt, ít chỗ vào mùa cao điểm |
Nhiều người chọn đi một chiều bằng tàu, một chiều bằng máy bay để vừa trải nghiệm biển vừa dự phòng thời tiết. Nếu chuyến đi có mốc cố định như dự lễ, công việc, khám bệnh, nên ưu tiên máy bay hoặc chừa ít nhất một ngày dự phòng.
Đọc lịch tàu và mùa sóng gió
Lịch do ai công bố. Lịch tàu do các đơn vị khai thác công bố, nhưng quyết định cho tàu chạy hay không khi thời tiết xấu thuộc cảng vụ và cơ quan quản lý. Vì thế, có vé chưa chắc đã đi được; hãy theo dõi thông báo của hãng tàu sát ngày đi.
Mùa biển êm và mùa biển động. Vùng biển quanh Côn Đảo chịu gió mùa: mùa gió tây nam và mùa gió đông bắc làm biển động ở những thời điểm khác nhau. Không có ngày nào chắc chắn êm, nhưng nhìn chung các tháng giao mùa thường dễ chịu hơn. Theo dõi bản tin thời tiết biển, nhất là khi có áp thấp hoặc bão.
Huỷ chuyến thì sao. Khi tàu huỷ vì thời tiết, hãng thường cho đổi ngày hoặc hoàn vé theo điều kiện của hãng. Đọc kỹ điều kiện này khi mua. Người ở đảo về đất liền cũng cần chừa thời gian, vì có lúc cả đoàn phải ở lại thêm một hai ngày.
Mùa cao điểm. Dịp hè, lễ lớn và các đợt nhiều đoàn ra đảo, vé tàu và vé máy bay đều kín sớm. Đặt chỗ sớm, giữ giấy tờ tuỳ thân bản gốc, và đừng mua vé qua người lạ trên mạng xã hội không có xác nhận của hãng.
Say sóng: chuẩn bị thế nào cho chặng biển dài
Chặng Vũng Tàu – Côn Đảo đi trên biển mở, sóng có thể lớn ngay cả ngày trời nắng. Nhiều người lần đầu đi tàu bị say sóng: chóng mặt, buồn nôn, mệt lả. Cách giảm say đơn giản và dễ làm: ngủ đủ đêm trước, ăn nhẹ trước khi lên tàu, không uống rượu bia, chọn chỗ ngồi giữa thân tàu và gần mặt nước, nhìn ra đường chân trời thay vì cúi xuống điện thoại.
Người có tiền sử say xe, phụ nữ mang thai, người có bệnh tim mạch, huyết áp nên hỏi bác sĩ trước khi đi về việc có nên đi tàu và có cần chuẩn bị thuốc không. Bài này không khuyên dùng loại thuốc nào. Trẻ nhỏ nên được người lớn giữ bên cạnh, mang túi nôn, khăn ướt và nước.
Hành lý nên gọn: túi xách tay nhỏ đựng giấy tờ, điện thoại, thuốc men, áo khoác mỏng vì trong khoang lạnh. Va li lớn để khoang hành lý theo hướng dẫn. Ra boong khi tàu chạy chỉ ở chỗ được phép và luôn bám tay vịn; sóng lớn làm tàu nghiêng bất ngờ.
Lên kế hoạch một chuyến Côn Đảo đi bằng tàu
Trình tự dưới giúp bạn tránh các lỗi phổ biến khi đi đảo lần đầu:
- Chọn ngày đi về, kiểm lịch tàu và lịch bay cùng lúc để có phương án thay thế.
- Tính đường từ nhà tới cảng Vũng Tàu: đi xe khách, xe riêng hoặc tàu sông từ trung tâm cũ, cộng thời gian dự phòng kẹt xe để không lỡ giờ tàu ra đảo.
- Đặt chỗ ở trên đảo xong mới chốt vé, vì vào mùa đông khách chỗ ở cũng kín.
- Chuẩn bị giấy tờ tuỳ thân bản gốc cho mọi người, kể cả giấy tờ của trẻ em theo quy định của hãng.
- Theo dõi thông báo thời tiết biển và tin nhắn của hãng từ hai ngày trước khi đi.
- Có mặt ở cảng sớm theo yêu cầu của hãng để làm thủ tục, gửi hành lý.
- Trên đảo, đi lại chủ yếu bằng xe máy thuê hoặc xe điện; giữ an toàn trên đèo ven biển và tôn trọng quy định ở các khu di tích, vườn quốc gia.
Tới bến Bạch Đằng và cảng Vũng Tàu: gửi xe, chờ tàu, mang theo gì
Khu bến Bạch Đằng nằm trên đường Tôn Đức Thắng, ven sông Sài Gòn, gần đường Nguyễn Huệ và ga metro Ba Son. Người ở xa như Bình Dương cũ có thể đi metro hoặc xe buýt tới khu trung tâm rồi đi bộ ra bến; người ở các phường phía nam, phía tây nên tính thêm thời gian vì đường quanh khu trung tâm cũ hay ùn vào sáng thứ bảy. Gửi xe máy quanh khu bến không dễ vào dịp lễ, nên nếu đi nhiều ngày, nhờ người nhà đưa ra thường tiện hơn.
Ở đầu Vũng Tàu, tàu sông thường cập ở khu bến gần bãi Trước, còn tàu ra Côn Đảo chạy từ một cảng khách riêng. Hai bến này không ở cùng một chỗ. Nếu bạn định đi tàu sông từ trung tâm cũ xuống Vũng Tàu rồi nối tiếp tàu ra đảo trong cùng ngày, hãy tính cả quãng di chuyển giữa hai bến và đừng chọn hai chuyến sát giờ nhau.
Hành lý cho chặng sông nhẹ nhàng hơn chặng biển: túi nhỏ, nước uống, áo khoác mỏng vì khoang lạnh. Giấy tờ tuỳ thân luôn mang theo, vì tàu khách phải có danh sách hành khách. Trẻ em đi tàu cần người lớn đi kèm và giấy tờ theo quy định của hãng.
Trên đảo: những quy định riêng mà khách đường biển nên biết
Vườn quốc gia và khu bảo tồn biển. Phần lớn diện tích rừng và vùng biển quanh Côn Đảo nằm trong vườn quốc gia, có những bãi, những vùng nước chỉ được vào khi có hướng dẫn hoặc được phép. Không bẻ san hô, không mang sinh vật biển về làm kỷ niệm, không xả rác nhựa xuống biển.
Mùa rùa biển lên bờ đẻ trứng. Vào mùa rùa đẻ, một số bãi có quy định riêng về ánh sáng, giờ ra vào và khoảng cách với rùa. Muốn xem phải đi theo chương trình của đơn vị quản lý, không tự soi đèn hay chạm vào rùa và trứng.
Khu di tích. Côn Đảo có hệ thống di tích nhà tù và nghĩa trang lịch sử. Khách nên ăn mặc kín đáo, giữ yên lặng, tuân theo giờ mở cửa và hướng dẫn tại chỗ. Đây là nơi tưởng niệm, không phải chỗ chụp ảnh tạo dáng ồn ào.
Nước ngọt và rác. Đảo có nguồn nước ngọt hạn chế, rác phải gom và xử lý tại chỗ hoặc chở về đất liền. Dùng nước tiết kiệm, mang bình nước cá nhân, hạn chế đồ nhựa dùng một lần là cách khách góp phần giữ đảo.
Đường thuỷ và tương lai của thành phố sông biển
TP.HCM mới là một thành phố có cả sông lớn, cửa biển và hải đảo. Đường thuỷ vì thế không chỉ là du lịch mà còn là một phần hạ tầng: tàu khách, phà, sà lan chở hàng giữa các cảng sông, cảng biển. Trên sông Sài Gòn, buýt đường sông chạy các chặng ngắn trong nội đô cũ, chủ yếu phục vụ dạo sông hơn là đi làm; nối tới Thủ Đức cũ và Bình Dương cũ theo đường sông vẫn là chuyện được bàn nhiều.
Người dân nên nhìn đường thuỷ như một lựa chọn bổ sung, không phải thay thế đường bộ. Khi lịch khai thác ổn định, tàu là cách đi thoải mái, ít kẹt; khi lịch chập chờn hoặc thời tiết xấu, đường bộ và máy bay vẫn là phương án chắc. Đọc thông báo của cảng vụ, của đơn vị khai thác, và hỏi kinh nghiệm người đi gần đây là cách tốt nhất trước mỗi chuyến.
Côn Đảo là đặc khu duy nhất của thành phố, lại là vùng có di tích lịch sử và vườn quốc gia. Đi đảo bằng đường biển là trải nghiệm đáng có, miễn là bạn chuẩn bị đủ và chấp nhận rằng biển quyết định lịch trình nhiều hơn vé tàu.
Câu hỏi thường gặp
Tàu cao tốc Sài Gòn – Vũng Tàu hiện còn chạy không?
Tuyến này từng tạm ngưng và chạy lại nhiều lần tuỳ đơn vị khai thác. Để biết hiện có chuyến hay không, giờ nào, hãy kiểm thông báo trên kênh chính thức của đơn vị khai thác hoặc hỏi tại khu bến Bạch Đằng. Đừng dựa vào bài viết cũ trên mạng.
Đi Côn Đảo bằng tàu hay máy bay tốt hơn?
Không có câu trả lời chung. Tàu hợp với người muốn trải nghiệm biển, mang nhiều hành lý và không say sóng; máy bay hợp với người ít thời gian, người lớn tuổi, người dễ say. Nếu có mốc cố định, máy bay đỡ rủi ro huỷ chuyến hơn, dù vé thường kín sớm vào mùa đông khách.
Tàu ra Côn Đảo có chở xe máy không?
Tàu cao tốc chở khách thường không nhận xe máy; việc chở xe phụ thuộc loại tàu và quy định của từng hãng tại thời điểm đi. Trên đảo có dịch vụ cho thuê xe máy và xe điện, nên phần lớn khách du lịch không mang xe theo. Hỏi hãng tàu nếu bạn thật sự cần chở xe.
Biển động thì có được hoàn vé không?
Khi cơ quan chức năng không cho tàu chạy vì thời tiết, hãng thường cho đổi ngày hoặc hoàn vé theo điều kiện riêng. Mỗi hãng có quy định khác nhau về thời hạn và mức hoàn. Đọc điều kiện trước khi mua và giữ xác nhận đặt vé để làm căn cứ.
Từ Côn Đảo về, đi tiếp xuống miền Tây được không?
Được, nếu chọn tàu về cảng Trần Đề, Sóc Trăng cũ nay thuộc TP Cần Thơ. Cách này hợp với người kết hợp đi miền Tây. Nếu nhà ở TP.HCM mới, về Vũng Tàu hoặc bay về Tân Sơn Nhất thường thuận hơn. Kiểm lịch tàu từng cảng trước khi chọn.