Thuê trọ ở TP.HCM an toàn và ít rắc rối khi bạn làm đủ năm việc: đến xem phòng tận nơi trước khi chuyển tiền, đọc kỹ và ký hợp đồng có ghi giá, tiền cọc, thời hạn, điều kiện trả cọc; hỏi rõ cách tính điện nước và phí dịch vụ; kiểm tra lối thoát hiểm, chỗ để và sạc xe; và giữ biên nhận mọi khoản đã trả.
Hàng triệu người ở TP.HCM mới đang sống trong phòng trọ, căn hộ dịch vụ, nhà nguyên căn đi thuê: sinh viên quanh các trường đại học, công nhân quanh khu công nghiệp ở Bình Dương cũ, Thủ Đức cũ, người đi làm văn phòng ở nội đô. Thị trường thuê rất đa dạng, và cũng vì vậy mà có không ít chuyện mất cọc, phòng không như ảnh, điện nước tính cao bất thường.
Bài này viết cho người mới đến: các loại hình thuê, cách xem phòng, những điều khoản cần có trong hợp đồng, cách tính điện nước, an toàn cháy nổ và các chiêu lừa đảo phổ biến. Trang không nêu giá thuê vì giá khác nhau rất nhiều theo khu vực và thời điểm.
Các loại hình nhà thuê thường gặp
Mỗi loại hình có ưu nhược riêng. Chọn theo ngân sách, số người ở, nhu cầu nấu ăn, để xe và mức riêng tư bạn cần.
| Loại hình | Đặc điểm | Hợp với ai | Cần để ý |
|---|---|---|---|
| Phòng trọ trong dãy | Phòng riêng, vệ sinh riêng hoặc chung, chủ ở gần hoặc ở xa | Sinh viên, công nhân, người độc thân | An toàn cháy, chỗ để xe, giờ giấc |
| Phòng trong nhà nguyên căn (ở ghép) | Ở chung nhà với chủ hoặc người thuê khác | Người cần giá thấp, ít đồ đạc | Quy định chung, sự riêng tư |
| Căn hộ dịch vụ, chung cư mini | Phòng có nội thất, có quản lý, thường có thang máy | Người đi làm văn phòng, cặp đôi | Giấy phép phòng cháy, lối thoát hiểm |
| Căn hộ chung cư | Căn có phòng ngủ riêng, ban quản lý toà nhà | Gia đình, nhóm bạn | Phí quản lý, quy định toà nhà |
| Nhà nguyên căn | Thuê cả nhà, tự quản lý | Gia đình đông người | Sửa chữa, an ninh, hợp đồng dài hạn |
Chung cư mini và nhà trọ nhiều tầng trong hẻm nhỏ là loại hình cần đặc biệt chú ý an toàn cháy, vì đã có những vụ cháy gây thiệt hại nghiêm trọng về người ở các thành phố lớn.
Tìm phòng ở đâu và cách sàng lọc tin đăng
Kênh tìm phòng phổ biến là các nhóm thuê trọ trên mạng xã hội, trang rao vặt, ứng dụng cho thuê, người quen giới thiệu và biển “cho thuê phòng” trước cửa nhà. Đi dạo khu muốn ở và hỏi trực tiếp vẫn là cách tìm được phòng thật nhất, vì bạn thấy ngay hẻm, hàng xóm và chủ nhà.
Khi đọc tin đăng, hãy sàng lọc: tin có địa chỉ cụ thể, ảnh chụp thật (không phải ảnh mẫu đẹp quá mức), có số liên lạc gọi được và người trả lời rõ ràng. Cảnh giác với tin giá rẻ bất thường so với khu vực, tin chỉ cho nhắn tin không gọi, tin yêu cầu chuyển cọc giữ phòng trước khi xem.
Ở khu công nghiệp của Bình Dương cũ và các vùng ven, nhiều dãy trọ do người dân địa phương xây, cho thuê theo tháng, chủ nhà ở ngay đó. Ở nội đô, nhiều phòng do người thuê lại (thuê cả nhà rồi chia phòng cho thuê lại). Trường hợp này, hãy hỏi người cho thuê có phải chủ nhà hay không, và hợp đồng với chủ nhà có cho phép cho thuê lại không, để tránh bị đuổi đi giữa chừng khi hai bên tranh chấp.
Xem phòng: danh mục kiểm tra tận nơi
Đến xem phòng vào ban ngày và nếu được, quay lại một lần vào buổi tối. Mang theo danh sách dưới đây:
- Phòng: diện tích thật, trần có thấm dột, tường có ẩm mốc, cửa sổ có thông gió, ánh sáng tự nhiên.
- Điện: ổ cắm đủ, dây điện đi gọn trong ống, có cầu dao hoặc aptomat riêng cho phòng, không có dây nối tạm chằng chịt.
- Nước: mở vòi xem nước mạnh hay yếu, nước có màu hay mùi lạ, bồn cầu và cống thoát có tốt không.
- Lối thoát: có lối ra thứ hai khi cháy không, cửa sổ có bị khung sắt bịt kín không, có bình chữa cháy, có đèn sự cố không.
- Chỗ để xe và sạc xe: để ở đâu, có người trông không, có cho sạc xe điện trong nhà không.
- Ngập: hỏi hàng xóm hẻm có ngập khi mưa, triều cường không; xem vết nước trên tường.
- An ninh: cổng có khoá, có camera, giờ đóng cổng; hỏi chuyện mất xe, mất đồ ở dãy trọ.
- Tiếng ồn: gần quán nhậu, xưởng, đường lớn, karaoke không.
Chụp ảnh tình trạng phòng (vết nứt, đồ hỏng) trước khi dọn vào và gửi cho chủ nhà qua tin nhắn. Đây là bằng chứng khi trả phòng, tránh bị trừ cọc vì những hư hỏng có từ trước.
Hợp đồng và tiền cọc: những gì phải có trên giấy
Thông tin hai bên. Họ tên, số định danh cá nhân, địa chỉ của chủ nhà và người thuê. Nếu người cho thuê không phải chủ nhà, cần có giấy tờ cho thấy họ có quyền cho thuê.
Giá thuê và kỳ thanh toán. Ghi rõ giá, trả theo tháng hay theo quý, ngày đóng tiền, hình thức trả (tiền mặt, chuyển khoản), và điều kiện tăng giá (bao lâu được tăng, báo trước bao lâu).
Tiền cọc. Số tiền cọc, khi nào được trả lại, các trường hợp bị trừ cọc. Hỏi rõ: báo trước bao lâu khi trả phòng thì được nhận lại cọc, ở chưa hết hợp đồng thì sao.
Điện, nước, phí dịch vụ. Cách tính tiền điện, tiền nước, phí rác, internet, giữ xe, vệ sinh chung. Ghi chỉ số công tơ điện, đồng hồ nước khi nhận phòng.
Thời hạn và chấm dứt. Thời hạn thuê, điều kiện gia hạn, trường hợp hai bên được chấm dứt sớm và phải báo trước bao lâu.
Biên nhận. Mỗi lần đưa tiền đều có biên nhận ký tên hoặc chuyển khoản có nội dung rõ ràng. Không đưa tiền mặt mà không có giấy.
Tiền điện, tiền nước: hiểu cách tính để không bị bất ngờ
Tiền điện là khoản gây tranh cãi nhiều nhất giữa người thuê và chủ trọ. Có hai cách tính phổ biến: tính theo số trên công tơ riêng của phòng nhân với một đơn giá chủ nhà đặt ra, hoặc chủ nhà làm thủ tục với ngành điện để người thuê được áp giá điện sinh hoạt theo quy định. Theo quy định hiện hành của ngành điện, người thuê nhà để ở có thể được cấp định mức giá điện sinh hoạt theo số người; bạn có thể hỏi chủ nhà và điện lực địa phương về cách làm.
Dù tính theo cách nào, hãy yêu cầu ghi đơn giá trong hợp đồng và chụp chỉ số công tơ đầu tháng, cuối tháng. Khi thấy hoá đơn tăng bất thường, đối chiếu chỉ số với thói quen dùng điện: máy lạnh, bình nóng lạnh, nồi cơm, sạc xe điện là những thiết bị tốn điện nhất.
Tiền nước có thể tính theo đồng hồ hoặc khoán theo đầu người mỗi tháng. Cách khoán đơn giản nhưng không khuyến khích tiết kiệm; cách tính theo đồng hồ rõ ràng hơn. Ở một số khu ven, nhà trọ dùng nước giếng khoan; nếu vậy hãy hỏi nước có qua lọc không và cân nhắc dùng nước đóng bình để uống, nấu ăn.
An toàn cháy nổ: điều quan trọng nhất của căn phòng
Nhà trọ, chung cư mini trong hẻm nhỏ thường có lối đi hẹp, nhiều tầng, để xe ở tầng trệt, nhiều người ở. Khi cháy xảy ra ở chỗ để xe, khói đen theo cầu thang lên trên rất nhanh và chặn lối ra. Đây là kịch bản đã lặp lại trong nhiều vụ cháy gây thương vong ở các đô thị lớn.
Những điều nên làm ngay khi dọn vào: biết vị trí bình chữa cháy và cách dùng; biết lối thoát thứ hai (ban công, cửa sổ không bịt khung sắt cố định, sân thượng có thể mở); không để đồ chặn cầu thang, hành lang; không sạc xe điện qua đêm trong phòng ngủ hoặc ở lối thoát; rút sạc điện thoại, ấm siêu tốc khi ra khỏi phòng; không câu nối dây điện tuỳ tiện.
Nếu khung sắt bảo vệ cửa sổ bị hàn kín, hãy đề nghị chủ nhà làm ô cửa có thể mở từ bên trong. Đây là đề nghị hợp lý mà nhiều chủ nhà sẵn sàng làm sau khi được nhắc. Khi phát hiện cháy, hô hoán, gọi 114, thoát ra theo hướng ngược khói, dùng khăn ướt che mũi; nếu có người bị thương, gọi 115.
Sống trong dãy trọ: giữ hoà khí với hàng xóm và chủ nhà
Dãy trọ là một cộng đồng nhỏ: hàng chục phòng sát nhau, chung lối đi, chung chỗ để xe, có khi chung nhà vệ sinh, chỗ phơi đồ. Những va chạm thường gặp là tiếng ồn khuya, khách đến chơi đông, để xe lấn chỗ, rác để bừa, mùi nấu ăn. Thống nhất sớm những quy định chung và giữ đúng là cách tránh mâu thuẫn.
Người làm ca khác nhau cần tôn trọng giờ ngủ của nhau: người tan ca đêm ngủ ban ngày, người làm ca ngày ngủ ban đêm. Hạ âm lượng loa, điện thoại, nói chuyện nhỏ ở hành lang là phép lịch sự cơ bản. Hát karaoke, nhậu khuya trong dãy trọ là nguồn cơn của rất nhiều cuộc cãi vã.
Với chủ nhà, hãy báo sớm khi có hư hỏng (rò nước, chập điện, khoá hỏng) thay vì tự sửa hoặc để lâu. Đóng tiền đúng hạn, báo trước khi có người ở thêm, báo trước khi trả phòng. Một quan hệ tốt với chủ nhà giúp bạn dễ được thông cảm khi có việc đột xuất, và nhận lại cọc thuận lợi khi rời đi.
Các chiêu lừa khi thuê trọ và cách tránh
Lừa đảo liên quan đến thuê nhà xuất hiện thường xuyên, nhất là vào mùa sinh viên nhập học và mùa công nhân đổi việc. Những kiểu hay gặp:
- Đặt cọc giữ phòng online: tin đăng phòng đẹp giá rẻ, yêu cầu chuyển cọc gấp vì “nhiều người hỏi”, chuyển xong thì mất liên lạc. Cách tránh: không chuyển tiền trước khi xem phòng tận nơi và gặp chủ nhà.
- Một phòng cho nhiều người đặt cọc: người cho thuê nhận cọc của nhiều người rồi biến mất. Cách tránh: kiểm tra giấy tờ nhà, hỏi hàng xóm, nhận chìa khoá ngay khi ký.
- Phòng không như ảnh: ảnh mạng, ảnh căn khác. Cách tránh: xem tận nơi.
- Phí ẩn: sau khi vào ở mới biết thêm phí giữ xe, phí rác, phí internet cao. Cách tránh: hỏi và ghi đủ trong hợp đồng.
- Giữ cọc vô lý khi trả phòng: lấy cớ hư hỏng có sẵn. Cách tránh: chụp ảnh khi nhận phòng, báo trả phòng đúng hạn theo hợp đồng, giữ tin nhắn.
Gặp tranh chấp, giữ bình tĩnh, giữ chứng từ và nhờ tổ dân phố, công an hoặc chính quyền phường xã hoà giải. Việc khai báo tạm trú khi thuê trọ là thủ tục riêng, được hướng dẫn trong chuyên mục thủ tục hành chính của trang.
Câu hỏi thường gặp
Có nên chuyển tiền cọc giữ phòng trước khi xem?
Không nên. Chuyển cọc trước khi xem phòng là con đường phổ biến nhất của các vụ lừa đảo thuê trọ. Hãy đến xem tận nơi, gặp chủ nhà hoặc người có quyền cho thuê, đọc hợp đồng rồi mới đặt cọc, và luôn giữ biên nhận hoặc chứng từ chuyển khoản có nội dung rõ ràng.
Tiền cọc thường được trả lại khi nào?
Tuỳ thoả thuận trong hợp đồng. Thông thường cọc được trả khi hết hạn thuê, người thuê báo trước đúng thời gian quy định và phòng không có hư hỏng do người thuê gây ra. Nếu trả phòng trước hạn, nhiều hợp đồng quy định mất cọc. Vì vậy cần ghi rõ điều này trước khi ký.
Chủ trọ tính tiền điện cao có đúng không?
Bạn nên hỏi rõ cách tính và yêu cầu ghi đơn giá trong hợp đồng. Theo quy định hiện hành của ngành điện, người thuê để ở có thể được áp giá điện sinh hoạt theo số người khi làm thủ tục với điện lực. Hãy trao đổi với chủ nhà và hỏi điện lực địa phương nếu cần.
Có nên sạc xe máy điện trong phòng trọ?
Không nên sạc qua đêm trong phòng ngủ hoặc ở lối thoát nạn. Pin xe điện khi gặp sự cố có thể cháy nhanh và sinh khói độc. Nên sạc ở khu vực riêng thoáng, có người trông, dùng bộ sạc đúng loại, không sạc khi pin đang nóng và rút sạc khi đầy.
Thuê trọ có cần làm hợp đồng giấy không?
Nên có hợp đồng bằng văn bản ghi rõ giá, cọc, điện nước, thời hạn và điều kiện chấm dứt. Hợp đồng giúp cả hai bên tránh hiểu lầm và là căn cứ khi có tranh chấp. Nếu chủ nhà chỉ thoả thuận miệng, ít nhất hãy nhắn tin xác nhận các điều khoản chính và giữ lại.
Ở khu công nghiệp Bình Dương cũ thuê trọ có gì khác?
Dãy trọ gần khu công nghiệp thường do người dân địa phương xây, phòng nhỏ, chủ ở gần, giá phù hợp người lao động. Cần chú ý chỗ để xe, an toàn cháy vì nhiều phòng sát nhau, giờ đóng cổng hợp với ca làm, và an ninh khi đi về ban đêm.