Chỗ ngắm sông Sài Gòn dễ nhất là bến Bạch Đằng ở cuối phố Nguyễn Huệ và công viên bờ sông Thủ Thiêm ở bờ đối diện; muốn ngắm từ mặt nước thì đi tàu buýt đường sông từ bến Bạch Đằng lên phía Thủ Đức cũ hoặc một chuyến tàu dạo sông buổi tối. Ai thích yên tĩnh hơn có thể ra bờ sông ở Thanh Đa, Hiệp Bình, hoặc lên Thủ Dầu Một, Lái Thiêu nơi con sông còn dáng vẻ của sông quê.
Giờ đẹp nhất thường là chiều muộn, khi nắng chếch xuống mặt nước, và sau khi trời tối, khi hai bờ lên đèn. Bài này giới thiệu từng chỗ theo góc nhìn của người tự đi, kèm vài điều cần biết về giờ nước, thời tiết và an toàn. Lịch tàu, giá vé không nêu ở đây vì thay đổi theo đơn vị khai thác.
Bến Bạch Đằng: bờ sông của khu trung tâm
Bến Bạch Đằng là đoạn bờ sông dài trước khu trung tâm, nối từ cuối phố Nguyễn Huệ, đường Hàm Nghi tới phía cầu Ba Son. Dọc bờ là công viên có lối đi bộ, ghế ngồi, cây xanh, và các bến tàu. Đây là nơi dễ tới nhất: đi bộ từ phố đi bộ Nguyễn Huệ chỉ vài phút, từ ga metro Nhà hát Thành phố cũng gần.
Đứng ở đây nhìn thẳng sang bờ Thủ Thiêm, giờ là một khu đô thị mới với công viên ven sông, cũng có thể nhìn dọc sông thấy tàu sà lan, tàu khách, tàu dạo. Chiều muộn, mặt trời lặn phía sau lưng, ánh nắng chiếu sang bờ đối diện, những toà nhà kính phản chiếu màu cam. Sau khi trời tối, bờ bên kia lên đèn và gió sông mát hơn hẳn trong phố.
Bến Bạch Đằng đông vào tối cuối tuần và các dịp lễ, nhất là những đêm có bắn pháo hoa. Muốn có chỗ ngồi thoải mái, đến sớm hoặc chọn tối ngày thường. Mép bờ có lan can, nhưng trẻ nhỏ vẫn cần người lớn giữ tay vì đông người và sát nước.
Những đêm giao thừa, lễ lớn có bắn pháo hoa, khu vực bờ sông thường được phân luồng, cấm xe từ chiều. Người muốn xem nên đến sớm, gửi xe xa hoặc đi phương tiện công cộng, hẹn trước điểm gặp nhau phòng khi lạc vì sóng điện thoại có thể chập chờn khi quá đông người.
Bờ Thủ Thiêm và cầu Ba Son: nhìn ngược về trung tâm
Bên kia sông, khu Thủ Thiêm nay thuộc phường An Khánh có dải công viên bờ sông rộng, nhiều cỏ, ít bóng xe, rất hợp cho đi bộ, chạy bộ, trải bạt ngồi chơi buổi chiều. Từ đây nhìn sang là toàn cảnh khu trung tâm: hàng cao ốc, Nhà hát, bến tàu, nhất là lúc hoàng hôn khi mặt trời lặn phía sau những toà nhà.
Cầu Ba Son nối khu Ba Son bên trung tâm với Thủ Thiêm có lối đi bộ, nhiều người đi bộ lên giữa cầu để ngắm sông, chụp ảnh. Buổi tối cầu lên đèn, có lúc đổi màu. Khi đứng chụp ảnh trên cầu, hãy đứng sát lan can phía lối bộ, không bước xuống làn xe, và để ý gió sông khá mạnh làm bay mũ, nón.
Muốn sang Thủ Thiêm có thể đi bộ qua cầu Ba Son, đi xe qua cầu Thủ Thiêm hoặc qua hầm Thủ Thiêm. Một buổi chiều có thể đi bộ từ bến Bạch Đằng qua cầu, dạo công viên bên Thủ Thiêm rồi quay lại khi trời tối, tổng cộng vài cây số.
Phía Thủ Thiêm ít quán xá hơn bờ trung tâm, nên mang nước theo. Cỏ ở công viên có khi vừa tưới, mang theo tấm bạt nhỏ nếu muốn ngồi lâu.
Tàu buýt đường sông và tàu dạo: ngắm sông từ mặt nước
Tàu buýt đường sông chạy từ bến Bạch Đằng ngược lên phía bắc, ghé các bến ở khu Bình An, Thanh Đa, Hiệp Bình, Linh Đông của Thủ Đức cũ. Ngồi trên tàu, người ta thấy con sông khác hẳn khi đứng trên bờ: những khúc uốn lớn quanh Thảo Điền, Thanh Đa, bờ sông bên này cao ốc bên kia còn cây dừa nước, nhà ven sông, ghe nhỏ neo dưới tán cây.
Đi tàu buýt là cách rẻ và ít tốn công để có một chuyến đi sông, hợp cho người muốn ngồi yên ngắm cảnh. Lịch chạy, giá vé, các bến dừng có thể thay đổi theo từng giai đoạn, nên kiểm thông tin của đơn vị khai thác trước khi đi, nhất là vào ngày lễ hoặc khi thời tiết xấu.
Ngoài tàu buýt còn có các tàu dạo sông buổi tối xuất phát từ khu vực bến Bạch Đằng, nhiều tàu có ăn tối, nhạc. Khi chọn tàu, hỏi rõ thời gian chạy, lộ trình, áo phao, và đọc nhận xét của người đi trước. Đi tàu thì ngồi đúng chỗ, mặc áo phao khi được yêu cầu và giữ trẻ nhỏ trong khoang.
Những bờ sông ít người: Thanh Đa, Hiệp Bình, An Phú Đông
Rời khu trung tâm, con sông dịu đi nhiều. Bán đảo Thanh Đa, nay thuộc phường Bình Quới, ba mặt giáp sông, có những con đường ven sông nhiều cây, quán cà phê nhìn ra nước. Buổi sáng sớm hay chiều muộn ngồi ở đây sẽ thấy sông rộng, nước chảy, thỉnh thoảng một chiếc sà lan chậm rãi đi qua.
Bên kia sông là khu ven sông của Hiệp Bình, Thủ Đức cũ, và xa hơn về phía bắc là bán đảo An Phú Đông với vườn cây, đường làng, những điểm ngắm hoàng hôn mà người địa phương quen đi. Chuyện vi mô của An Phú Đông, Thanh Đa có ở các site riêng; ở tầm thành phố, chỉ cần biết rằng cách trung tâm chừng nửa giờ xe là đã có những bờ sông vắng lặng.
Những bờ sông này ít lan can, ít đèn, có đoạn bờ đất sạt lở. Đi buổi tối nên chọn chỗ có quán, có người; không đứng sát mép bờ đất, nhất là lúc triều cao hoặc sau mưa lớn. Mùa triều cường cuối năm, một số đường ven sông có thể ngập vào giờ nước lớn.
Lên thượng nguồn: bờ sông Thủ Dầu Một và Lái Thiêu
Sau sáp nhập, những đoạn sông Sài Gòn chảy qua Thủ Dầu Một, Lái Thiêu cũng nằm trong thành phố. Bờ sông khu trung tâm Thủ Dầu Một có công viên ven sông, phố cũ gần chợ, nhịp sống chậm hơn hẳn Sài Gòn. Ngồi đây nhìn sang bờ bên kia là vườn cây xanh mướt của Củ Chi, không có cao ốc nào chắn tầm mắt.
Đoạn qua Lái Thiêu, Bình Nhâm, sông chảy giữa những vườn cây ăn trái lâu năm. Đi xe dọc các con đường nhỏ ven sông sẽ gặp những bến đò cũ, những ngôi nhà ven nước. Mùa trái cây, có thể kết hợp ghé vườn; phần trái cây Lái Thiêu có ở mục ẩm thực của trang.
Chuyến đi ngược dòng như vậy cho thấy con sông nối ba vùng cũ thành một: từ vườn Lái Thiêu, phố Thủ Dầu Một xuống tới khu trung tâm và cảng. Một ngày cuối tuần có thể đi xe lên Thủ Dầu Một buổi sáng, quay về trung tâm buổi chiều, kết thúc ở bến Bạch Đằng lúc hoàng hôn.
Chụp ảnh sông Sài Gòn: giờ, góc và những điều nên tránh
Ánh sáng quyết định ảnh sông. Buổi sáng sớm, mặt trời mọc phía Thủ Thiêm, đứng ở bến Bạch Đằng sẽ bị ngược sáng, nhưng đứng bên Thủ Thiêm nhìn sang thì khu trung tâm được nắng sớm chiếu thẳng, màu nhẹ và trong. Chiều muộn thì ngược lại: bên Thủ Thiêm ngược nắng, bên Bạch Đằng nhìn sang thấy bờ đối diện vàng rực. Chọn bờ theo giờ là việc đầu tiên.
Giờ xanh, khoảng hai mươi phút sau khi mặt trời lặn, là lúc trời còn màu xanh đậm mà đèn hai bờ đã bật, ảnh vừa thấy kiến trúc vừa thấy ánh đèn. Cầu Ba Son, cầu Thủ Thiêm và dải đèn dọc bờ phản chiếu xuống mặt nước tạo nên những tấm ảnh quen thuộc của thành phố. Muốn mặt nước phẳng, chọn lúc ít tàu chạy và gió nhẹ.
Khi chụp ảnh, đừng đứng chắn lối đi bộ, đừng leo lên lan can hay ra mép bờ đất để lấy góc. Dùng máy bay không người lái ở khu trung tâm và gần các khu vực cấm bay có quy định riêng, cần tìm hiểu kỹ và xin phép theo quy định hiện hành trước khi bay.
Chạy bộ, đạp xe dọc bờ sông
Những năm gần đây, bờ sông đã thành chỗ tập thể dục quen thuộc của nhiều người. Công viên bờ sông Thủ Thiêm có những đoạn đường dài, ít xe, mặt phẳng, rất hợp chạy bộ buổi sáng sớm. Bến Bạch Đằng ngắn hơn nhưng tiện cho người ở khu trung tâm, buổi sáng có nhóm tập dưỡng sinh, nhóm chạy bộ.
Đạp xe dọc sông thì nên chọn giờ sớm, khi đường còn vắng, và chọn những đoạn có lối riêng hoặc đường nội bộ ít xe. Ở các bán đảo như Thanh Đa, An Phú Đông, có những con đường ven sông yên tĩnh hợp đạp xe thong thả, nhưng mặt đường không phải chỗ nào cũng tốt, cần đèn nếu đi lúc chạng vạng.
Dù chạy hay đạp, hãy mang nước, tránh giờ nắng gắt từ khoảng mười giờ sáng tới ba giờ chiều, và để ý những đoạn bờ ngập khi triều cường. Tập thể dục bên sông lúc sáng sớm cũng là cách nhìn thấy một Sài Gòn khác: chậm, mát, tiếng sóng vỗ thay cho tiếng còi xe.
Vài điều nên biết trước khi ra sông
Sông Sài Gòn là sông triều, nên một vài chi tiết nhỏ quyết định buổi ngắm sông đẹp hay không:
- Giờ nước: nước lớn thì sông đầy, đẹp hơn để chụp ảnh; nước ròng thì lộ bờ bùn ở các đoạn chưa kè. Xem lịch triều nếu muốn chụp ảnh đẹp.
- Thời tiết: mùa mưa thường có giông chiều, đứng ở bờ sông trống trải khi có sấm sét là nguy hiểm; vào nơi có mái che.
- Muỗi: bờ sông nhiều cây có muỗi lúc chạng vạng, mang thuốc chống muỗi nếu ngồi lâu.
- An toàn: không leo qua lan can, không ngồi sát mép bờ đất; trẻ nhỏ luôn có người lớn bên cạnh.
- Rác: mang rác về hoặc bỏ đúng nơi; mảng rác trôi trên sông phần lớn đến từ bờ.
- Tiền và đồ đạc: chỗ đông người buổi tối có thể có kẻ móc túi; giữ điện thoại, ví trong túi kéo khoá khi ngồi ngắm sông.
- Đi lại: buổi tối cuối tuần khu bến Bạch Đằng khó gửi xe; đi metro, xe buýt hoặc xe công nghệ sẽ nhẹ đầu hơn.
Một buổi ngắm sông không cần chuẩn bị nhiều: một chai nước, một áo khoác mỏng chống gió, và chút kiên nhẫn chờ nắng xuống. Phần còn lại con sông tự lo.
Câu hỏi thường gặp
Ngắm hoàng hôn trên sông Sài Gòn ở đâu đẹp?
Công viên bờ sông Thủ Thiêm nhìn sang trung tâm lúc mặt trời lặn phía sau các toà nhà là góc được nhiều người chọn. Bến Bạch Đằng và cầu Ba Son cũng đẹp. Muốn vắng người hơn, có thể ra bờ sông Thanh Đa hoặc các đoạn ven sông phía An Phú Đông.
Tàu buýt đường sông chạy từ đâu tới đâu?
Tàu buýt đường sông xuất phát từ bến Bạch Đằng ở trung tâm, đi ngược lên phía bắc qua các bến ở khu Bình An, Thanh Đa, Hiệp Bình, Linh Đông. Lịch chạy, giá vé và bến dừng có thể thay đổi, nên kiểm thông báo của đơn vị khai thác trước khi đi.
Có đi bộ qua cầu Ba Son được không?
Cầu Ba Son có lối dành cho người đi bộ, nhiều người đi lên giữa cầu ngắm sông và chụp ảnh, nhất là buổi tối. Hãy đi đúng lối bộ, không bước xuống làn xe, và để ý gió mạnh khi đứng trên cầu.
Đi tàu dạo sông buổi tối cần lưu ý gì?
Hỏi rõ thời gian, lộ trình, chỗ ngồi, áo phao và chính sách huỷ khi thời tiết xấu. Lên tàu thì ngồi đúng chỗ, giữ trẻ trong khoang, không đứng ở mép boong khi tàu đang chạy. Đọc nhận xét của khách đi trước để chọn tàu phù hợp.
Bờ sông Sài Gòn ở Thủ Dầu Một có gì?
Có công viên ven sông, phố cũ gần chợ Thủ Dầu Một, nhịp sống chậm và nhìn sang bờ bên kia là vườn cây xanh của Củ Chi. Đây là chỗ hợp cho một buổi sáng thong thả, kết hợp đi chợ, ghé làng sơn mài hoặc vườn Lái Thiêu.
Mùa nào ngắm sông Sài Gòn đẹp nhất?
Mùa khô, từ khoảng tháng 12 tới tháng 4, trời trong, ít mưa, hoàng hôn rõ. Mùa mưa vẫn đi được nhưng hay có giông chiều. Cuối năm có triều cường, sông đầy nước nhưng vài con đường ven sông có thể ngập vào giờ triều cao.